Als grafisch vormgever krijg ik regelmatig de vraag wat mijn stijl is. Ze bedoelen dan vooral welke stijl ik hanteer op het moment dat ik bijvoorbeeld een logo voor ze zou ontwerpen. Mijn antwoord is dan altijd dat ik niet één bepaalde stijl heb.
Als ik in opdracht van een bedrijf of organisatie werk aan de uitstraling dan kan ik natuurlijk niet altijd dezelfde stijl hanteren. Dat zou betekenen dat ieder bedrijf waarvoor ik de huisstijl heb ontworpen dezelfde uitstraling zou hebben. Dat kan natuurlijk niet de bedoeling zijn.
Daarentegen heb ik wel altijd dezelfde aanpak op het moment dat ik een logo moet gaan ontwerpen. Het is een soort stappenplan dat, samen met jarenlange ervaring, leidt naar een passende identiteit voor het betreffende bedrijf. Het stappenplan ziet er als volgt uit (onderaan vind je een voorbeeld van zo’n ontwerpproces):
Communicatie: het begint met een goed gesprek van man/vrouw tot man/vrouw. Iemand heeft in gedachten wat het bedrijf moet uitstralen en ik moet dat gaan verbeelden in een logo en alle communicatiemiddelen die de huisstijl compleet maken. Tijdens zo’n gesprek moet ik de juiste informatie boven tafel zien te krijgen zodat ik een ontwerp kan maken dat daarbij aansluit. Dat doe ik door de juiste en soms ook kritische vragen te stellen. Regelmatig krijg ik te horen dat een bedrijf professioneel en betrouwbaar over moet komen. Ik moet het eerste bedrijf nog tegenkomen dat dat niet wil dus dat is geen informatie waar ik echt iets aan heb. Ik moet weten waarin een bedrijf zich wil onderscheiden van zijn concurrenten en wat de kernwaarden zijn.
Onderzoek: na het gesprek met de klant doe ik een simpel en makkelijk uit te voeren onderzoek. Ik ga op internet zoeken naar wat concurrenten doen. In sommige branches worden bepaalde kleuren, lettertypes en beeldmerken veel gebruikt. Dat moet ik voor mijn klant dus niet doen, want anders onderscheidt hij zich niet van zijn concurrenten.
Inventarisatie: met de informatie van het gesprek en mijn onderzoekje ga ik inventariseren waaraan de huisstijl precies moet voldoen. Ik denk dan bijvoorbeeld in termen als vriendelijk, strak, minimalistisch, krachtig, subtiel, complex, etc. De termen die in me opkomen, schrijf ik op en met die aantekeningen loop ik door mijn collectie lettertypes heen op zoek naar een lettertype dat aansluit bij de termen. De lettertypes die ik heb gevonden vormen een soort beginpunt voor de daaropvolgende schetsfase. Het wil niet zeggen dat de lettertypes in het uiteindelijke logo gebruikt worden. Het is meer een soort hulpmiddel in mijn beeldvorming.
Schetsen: tijdens het zoeken naar lettertypes krabbel ik al de eerste ideeën op papier. Het zijn vaak niet meer dan wat knullige tekeningetjes, maar het werkt goed om een idee niet kwijt te raken. Daarna ga ik de krabbels wat verder uitwerken. Langzaam beginnen het tekeningen te worden die al wat voorstellen en soms zie ik al tijdens die fase dat een idee niet gaat werken. De ideeën die wel vruchtbaar lijken te zijn, scan ik in en werk ik verder uit in Illustrator.
Beoordelen: op het einde van de schetsfase moet ik gaan beoordelen welke logo’s het beste aansluiten bij de wensen van de klant. Omdat wensen vaak op meerdere manieren te interpreteren zijn, geef ik de klant de keuze uit twee à drie logo’s. Ik moet uit mijn verzameling schetsen dus de drie beste logo’s selecteren. Het is een kwestie van afstand nemen en keuzes maken. Niet de meest makkelijke fase in het hele proces.
Voorleggen: na een weloverwogen selectie te hebben gemaakt, presenteer ik de logo’s met toelichting aan de klant. Al deze voorstellen zijn nog steeds in zwart/wit. Dit doe ik met opzet omdat de klant het logo moet beoordelen op vorm en kleur kan daarin teveel afleiden.
Kleurtoepassing: nadat er door de klant gekozen is voor één van de logo’s (die eventueel nog aangepast is) ga ik op zoek naar een kleurencombinatie die het beste aansluit bij de eerder geformuleerde uitgangspunten. Ik ga meestal uit van twee huisstijlkleuren om de klant zo niet onnodig op kosten te jagen op het moment dat er drukwerk of beletteringen gemaakt moeten worden. Ook voor de kleuren doe ik meestal meerdere voorstellen en toepassingen.
Dit is de laatste stap in het proces van het ontwerpen van een logo. Het logo en de huisstijlkleuren zijn bepaald en nu kan er verder gegaan worden met het vormgeven van de andere communicatiemiddelen.
Ik hoop met dit stappenplan duidelijkheid te hebben gegeven hoe ik te werk ga bij het ontwerpen van een logo. Misschien werkt het niet zo voor iedere ontwerper, maar voor mij werkt het in ieder geval erg goed.
Het ontwerpproces gevisualiseerd:
de eerste krabbels en schetsen op papier
uitgewerkte schetsen in Illustrator
selectie van logo ontwerpen
kleurvoorstellen logo
eindresultaat
1 Antwoord tot “Het ontwerpproces van een logo”